آیا پورسانت فروش مشمول مالیات است؟ خیلی از مدیران یا فروشندگانی که به صورت پورسانتی کار میکنند، با این سؤال مواجه میشوند و بعضاً ممکن است پاسخهای اشتباهی نیز دریافت کنند. به نظرم رسید باید مدیران فروش در مورد مالیات و حق بیمه تامین اجتماعی پورسانت با آن آشنا باشند. :
فرص کنید میخواهید با تیم فروش قراردادهای پورسانتی امضا کنید. آیا باید حق بیمه از دستمزدشان کسر کنیم؟ باید به اداره مالیات گزارش پرداخت پورسانت فروش را بدهیم؟ قانون کار در این باره چه گفته؟
در این مقاله بعد از تعریف مختصر پورسانت فروش و اهمیت آن، به بررسی حق بیمه پورسانت و مالیات پورسانت خواهیم پرداخت و سعی میکنیم این موارد را از منظر حقوقی بررسی کنیم.
پورسانت فروش چیست؟
پورسانت فروش مبلغی است که فروشنده بر اساس تعداد فروشهایی که انجام داده است به دست میآورد. پورسانت یا کمیسیون فروش معمولاً اضافه بر حقوق ثابت پرداخت میشود. برای همین، به نوعی مکمل حقوق پایه شناخته میشود.
روشهای محاسبۀ پورسانت در شرکتها، صنایع و مشاغل مختلف متفاوت است. با این حال نحوه محاسبه پورسانت در اغلب موارد به این صورت است که درصدی از درآمد فروش هر محصول تعیین شده و به صورت هفتگی یا ماهانه، به فروشنده پرداخت میشود. در درسهای قبلی به طور کامل درباره روشهای محاسبه پورسانت فروش و همینطور درصد پورسانت در صنایع مختلف توضیح دادیم.
اما چرا توجه به پورسانت فروش و جزئیات آن مهم است؟
پورسانت فروش برای ایجاد انگیزه در فروشندگان نقشی اساسی دارد. اگر مدیر فروش به میزان پورسانت و جزئیات مربوط به آن، مانند حق بیمه پورسانت توجه ویژهای داشته باشد، میزان فروش محصولات قطعاً تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
تجربه ثابت کرده است که قرارداد پورسانتی میتواند بر استراتژیهای کوتاهمدت و بلندمدت تیم فروش نیز تأثیرگذار باشد. مثلاً اگر محصولات خاصی پورسانت بالاتری ارائه دهند، فروشنده ممکن است به طور انحصاری روی آن محصولات تمرکز کند.
منظور از مالیات پورسانت فروش چیست؟
حتماً میدانید که مالیات یک هزینه اجباری است که برای تأمین مخارج عمومی یا هزینههای دولت، به مالیاتدهنده تحمیل میشود. فردی که مالیات میدهد، میتواند یک شخص حقیقی یا حقوقی باشد که اگر به هر دلیلی در پرداخت آن کوتاهی کند، طبق قانون مجازات خواهد شد.
پورسانت هم مانند دیگر درآمدها، طبق ماده ۳۵ قانون کار مشمول مالیات است. یعنی افرادی که حقوق پورسانتی دارند هم باید بخشی از درآمد پورسانتی خود را طبق قانون کشور، به صورت مالیات پرداخت کنند. همچنین فروشندگانی که قرارداد پورسانتی میبندند، در صورت استخدام رسمی، ملزم به پرداخت حق بیمه هستند.
هنگام برنامهریزی و تدوین قرارداد پورسانتی، مدیران فروش باید عواملی مانند مالیات پورسانت، حق بیمه تأمین اجتماعی و البته میزان بودجۀ شرکت را مدنظر قرار دهند. چراکه همۀ اینها در نهایت مشخص میکند که میزان پورسانت باید چقدر باشد.
آیا قرارداد پورسانتی شامل بیمه تأمین اجتماعی است؟
طبق ماده 148 قانون کار و به موجب تبصره ۲ ماده ۳۵ قانون کار پورسانت مشمول کسر حق بیمه است و شرکت باید مبلغ پورسانت را در لیست بیمه اعلام کند. این موضوع در صورتی که قرارداد بین کارفرما و فروشنده خارج از مقررات کار یعنی بدون تبعیت حقوقی منعقد شده باشد، منتفی است و قرارداد پورسانتی شامل بیمه نمیشود.
پورسانت فروش شامل کدام نوع مالیات میشود؟
به طور کلی انواع مالیاتهایی که به درآمد تعلق میگیرند، شامل پورسانت نیز میشوند. بنابراین طبق قانون کار، انواع مالیات پورسانت به ترتیب زیر هستند:
مالیات عملکرد
این مالیات شامل درصد مشخصی از درآمد اشخاص حقیقی (نرخ ماده 131) و حقوقی (نرخ ماده 105) میشود. برای ثبت نام اظهارنامه مالیات عملکردی، باید از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور و قسمت اظهارنامه الکترونیک اقدام کنید.
مالیات تکلیفی
این نوع مالیات توسط کارفرما از حقوق پورسانتی کسر میشود تا در موعد و مهلت تعیین شده به سازمان مالیاتی کشور پرداخت گردد. مالیات تکلیفی طبق ماده 84 قانون مالیات مستقیم پرداخت میشود.
مالیات بر ارزش افزوده
با توجه به نوع کالا و خدمت فروخته شده، مبلغ 9 درصد مالیات ارزش افزوده پرداخت میشود. توجه داشته باشید که در بحث مالیات بر ارزش افزوده، در برخی موارد استثنا نیز وجود دارد.
چه کسی مسئولیت کسر و پرداخت مالیات را بر عهده دارد؟
تا اینجا گفتیم که مالیات پورسانت طبق قانون کار باید پرداخت شود. همچنین گفتیم پورسانت یا کارمزد، به عنوان درصدی از ارزش هر فروش توسط فروشنده، به او پرداخت میشود. بدیهی است اگر فروشنده به عنوان کارمند یک شرکت در حال فعالیت باشد و حقوق پورسانتی بگیرد، وظیفۀ کسر مالیات از حقوق و پرداخت آن به سازمان مالیات، با شرکت (کارفرما) است.
نحوه محاسبه مالیات پورسانت فروش
به طرق مختلفی میتوانید مالیات پورسانت فروش را محاسبه کنید که به وضعیت دریافت کننده آن بستگی دارد.
اگر فرد یک کارمند باشد و پورسانت را همراه با حقوق پایه دریافت میکند، کارفرما مالیات را طبق قانون و جدول معافیتهای مالیاتی محاسبه میکند.
اما اگر پورسانت فروش به صورت جداگانه و به عنوان دستمزد مکمل پرداخت میشود، در آنصورت کارفرما به دو روش میتواند مالیات پورسانت فروش را حساب کند: روش درصدی و یا روش ادغامی.
روش درصدی یعنی 22% ثابت مالیات تعلق میگیرد. روش ادغامی شامل افزودن دستمزد پورسانتی به حقوق پایه و بعد محاسبه مالیات به صورت عادی میشود.
آییننامه اجرایی ضوابط و مزایای نظامهای کارمزدی
همانطور که از نام این آییننامه مشخص است، به عنوان بخشی از قانون کار به نظامهای کارمزدی یا پورسانتی میپردازد. آییننامه اجرایی ضوابط و مزایای نظامهای کارمزدی چند مادۀ مهم دارد که در ادامه آنها را بررسی میکنیم.
- تمام موارد مربوط به دریافت پورسانت و کارمزد ساعتی طبق تبصره ۲ ماده ۳۵ قانون کار جمهوری اسلامی ایران باید اجرا شود.
- به مزدی که بابت انجام مقدار کاری مشخص تعیین و پرداخت میشود، کارمزد یا پورسانت میگویند. هر واحد کار مشخص باید از نظر کمّی قابل اندازهگیری یا شمارش باشد.
- با توجه به اینکه کار موردنظر مربوط به یک نفر یا یک گروه مشخص از کارگران یا مجموعه کارگاه باشد، کارمزد نیز به صورت کارمزد انفرادی، کارمزد گروهی و کارمزد جمعی تعیین میشود. در نظام کارمزد گروهی و جمعی باید علاوه بر کار هر یک از کارگران، سهم هر یک در میزان فعالیت و کارمزد حاصل از قبل مشخص گردد و موضوع مورد قبول کارگران باشد.
- تغییر نظام کارمزدی به سایر نظامهای مزدی یا بالعکس در مورد تمام یا قسمتی از کارکنان در کارگاه، بایستی پس از تأیید شورای اسلامی کار یا انجمن صنفی و یا نمایندگان قانونی کارگران کارگاه به تصویب وزارت کار و امور اجتماعی برسد.
اشتباهاتی که ممکن است مدیران در پرداخت پورسانت فروش مرتکب شوند
در ادامه مهمترین اشتباهاتی که معمولا مدیران فروش در طراحی و پرداخت پورسانت فروش مرتکب میشوند را توضیح میدهیم تا بتوانید از آنها جلوگیری کنید.
نداشتن فرمول شفاف و مکتوب
یکی از رایجترین اشتباهات این است که نحوه محاسبه پورسانت بهصورت دقیق و مکتوب مشخص نیست. وقتی فروشنده نداند دقیقاً بر چه اساسی پورسانت میگیرد، دچار بیاعتمادی و سردرگمی میشود و انگیزهاش کم میشود.
تغییر مداوم قوانین پورسانت در طول دوره
برخی مدیران در میانه ماه یا فصل، درصد یا روش محاسبه پورسانت را تغییر میدهند. این کار حس بیثباتی ایجاد میکند و باعث میشود فروشندگان احساس کنند زحماتشان به درستی جبران نمیشود.
تعیین پورسانت بدون توجه به سودآوری شرکت
گاهی پورسانت فقط بر اساس مبلغ فروش تعیین میشود، بدون توجه به حاشیه سود. نتیجه این میشود که فروشنده محصول کمسود یا حتی زیانده را با انگیزه بالا میفروشد و به شرکت آسیب میزند.
بیتوجهی به مالیات و حق بیمه پورسانت
نادیده گرفتن مالیات و بیمه باعث اختلاف با فروشندگان و مشکلات قانونی با اداره مالیات و تأمین اجتماعی میشود. بعضی مدیران مبلغ اسمی را وعده میدهند ولی بعد از کسرها، نارضایتی ایجاد میشود.
تمرکز صرف بر مقدار فروش، نه کیفیت فروش
وقتی فقط تعداد یا مبلغ فروش معیار باشد، فروشنده ممکن است مشتری نامناسب جذب کند، تخفیف غیرمنطقی بدهد یا فروشهایی انجام دهد که منجر به مرجوعی و نارضایتی مشتری شود.
بیتوجهی به اهداف استراتژیک شرکت
اگر پورسانت فقط روی یک محصول یا یک شاخص متمرکز باشد، ممکن است فروشنده از محصولات یا مشتریان استراتژیک غافل شود و مسیر فروش با اهداف کلان شرکت همسو نباشد.
مشخص نکردن شرایط لغو یا بازگشت پورسانت
اگر قوانین مربوط به مرجوعی، فسخ قرارداد یا عدم وصول مطالبات مشخص نباشد، بعداً اختلاف ایجاد میشود که آیا پورسانت باید پرداخت شود یا پس گرفته شود.
جمعبندی
ازآنجاکه فروشندگان پورسانتی یا کارمزدی، کاملاً مشمول قانون کار هستند، شامل حق بیمه پورسانت و مالیات پورسانت میشوند. این نوع مشاغل باید از آییننامه نظام کارمزدی تبعیت کنند. همچنین هرگونه پرداخت یا غرامت در سازمان، باید طبق قانون وزارت کار انجام گیرد.
سوالات متداول
آیا قرارداد پورسانتی مشمول مالیات و بیمه تأمین اجتماعی میشود؟
طبق ماده ۳۵ قانون کار پورسانت مشمول مالیات است. بنابراین فروشندگانی که حقوق پورسانتی دارند نیز باید بخشی از درآمد پورسانتی خود را به صورت مالیات پرداخت کنند. همچنین طبق ماده 148 قانون کار و بهموجب تبصره ۲ ماده ۳۵ قانون کار، پورسانت مشمول کسر حق بیمه است و شرکت باید مبلغ پورسانت را در لیست بیمه اعلام کند.
مسئولیت کسر و پرداخت مالیات پورسانت بر عهده کیست؟
اگر فروشنده بهعنوان یک کارمند در شرکت مشغول باشد و طبق قرارداد رسمی، حقوق پورسانتی دریافت کند، وظیفۀ کسر مالیات از حقوق و پرداخت آن به سازمان مالیات، با شرکت (کارفرما) است.
یک راهکار افزایش تولید و فروش : پورسانت و کمیسیون فروش از طریق بکارگیری بازاریاب حرفه ای هست , بهمین دلیل گاها شرکت های بازرگانی از تولیدی جدا میشوند
منتهی مساله ای که هست چنانچه شرکتی بخواهد (بصورت موردی و نه استخدام کارمند یا شرکت دیگر) برای محصولاتش شخصی بازاریابی و فروشش را انجام بده , پورسانت توافقی مشمول ۱۰٪ مالیات و (۲۷+۳) بیمه طبق آییننامه نظام کارمزدی میشه , جمعا ۴۰٪ و عملا انجام این عملیات (بصورت شفاف) مستلزم هزینه برای تولیدی یا کمیسیون کار خواهد شد , لذا لازمه که دستورالعملی شفاف تهیه بشه که مثلا پورسانت فروش افراد فقط مشمول ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده بشه که همه از مزایای این شفافیت منتفع شوند
سلام خیلی ممنون بابت توضیحاتتون