تا حالا شده آخر ماه فروشتان را جمع بزنید و با خودتان فکر کنید: «واقعاً سود من چقدر بوده و چطور باید آن را دقیق حساب کنم؟»
سؤالاتی مثل «نحوه محاسبه درصد سود چیست»، «فرمول محاسبه درصد سود کالا چگونه است» یا حتی «سود فروش باید چند درصد باشد» از رایجترین دغدغههای صاحبان کسبوکار، فروشندگان و حتی فروشگاههای آنلاین است.
واقعیت این است که خیلیها فروش دارند، اما نمیدانند دقیقاً از هر فروش چقدر سود میکنند و از آنجاییکه یک روش دقیق برای محاسبه درصد سود ندارند، تصمیماتشان برپایه حدس و گمان است. اینجاست که درصد فروش و استفاده از فرمولهای محاسبه سود، به یکی از مهمترین ابزارهای تحلیل و پیشبینی مالی تبدیل میشود که به شما نشان میدهد چگونه هزینهها را کنترل کرده و سودتان را بالا ببرید.
در این مقاله یاد میگیرید درصد فروش چیست، چگونه درصد سود را محاسبه کنید و چطور از ابزارهای تحلیل درصد سود برای آنالیز دقیقتر فروش استفاده نمایید.
درصد فروش چیست؟
درصد فروش به شما میگوید چقدر محصول یا خدماتتان را فروختهاید و نقد کردهاید. به عبارت دیگر، درصد فروش نشان میدهد چه نسبتی از کل فروش، مربوط به یک محصول، خدمت یا دوره زمانی خاصی است.
به بیان ساده، درصد فروش یعنی سهم یک بخش از کل فروش شرکت، بهصورت درصدی.
روش محاسبه درصد فروش (percentage of sales method) چیست؟
روش محاسبه درصد فروش یکی از مراحل اصلی پیشبینی و برنامهریزی مالی است. با استفاده از فرمول محاسبه درصد فروش میتوان نیاز به تأمین مالی خارجی و دیگر نیازهای مالی سازمان برای معاملات آتی را تعیین کرد.
تأمین مالی خارجی مورد نیاز مواقعی انجام میشود که ظرفیت شرکت (دارایی فعلی آن) برای افزایش فروش کافی نباشد و نیاز به سرمایهگذاری اضافی باشد.
این روش، هزینهها، داراییها و بدهیهای معین را به عنوان درصدی از فروش محاسبه میکند. سپس این درصدها همراه با فروش پیشبینیشده برای تهیۀ گزارش مالی استفاده میشوند.
در شکل زیر فرمول محاسبه درصد سود فروش را آوردهایم.
محاسبه درصد سود
محاسبه درصد سود به دست آمده از فروش کمک میکند سودی که کسبوکار از فروش یک محصول یا خدمات خاص به دست آورده را محاسبه کند. در حقیقت سود فروش، اختلاف بین درآمد کل به دست آمده از فروش محصول یا خدمات و کل هزینه صرف شده برای تولید آن محصول است. اما این هزینه در تمام انواع کسبوکارها یکسان نیست و فرق دارد. در ادامه میبینیم که محاسبه درصد سود در کسبوکارهای مختلف به چه صورت است.
نحوه محاسبه سود نمایشگاهی
در فروشهای نمایشگاهی، محاسبه سود فقط به قیمت خرید و فروش محدود نمیشود، بلکه باید هزینههای جانبی مثل اجاره غرفه، حملونقل، دکوراسیون و حتی نیروی انسانی را هم در نظر گرفت. برای بهدست آوردن سود واقعی، ابتدا مجموع هزینهها را از درآمد کل فروش کم میکنیم و سپس درصد سود را نسبت به فروش محاسبه میکنیم.
نحوه محاسبه سود فروش مغازه
در فروش مغازهای، محاسبه سود فقط به اختلاف قیمت خرید و فروش کالا محدود نمیشود. برای بهدست آوردن سود واقعی باید تمام هزینههای جاری مثل اجاره مغازه، حقوق کارکنان، قبوض و هزینههای جانبی را هم در نظر گرفت. سپس با کم کردن مجموع هزینهها از درآمد کل فروش، سود خالص به دست میآید و با تقسیم آن بر فروش، درصد سود محاسبه میشود.
محاسبه درصد سود پوشاک
در صنعت پوشاک، محاسبه سود معمولاً با در نظر گرفتن اختلاف بین قیمت خرید اجناس و قیمت فروش آنها انجام میشود، اما برای رسیدن به سود واقعی باید هزینههای جانبی مثل اجاره فروشگاه، هزینه طراحی، تبلیغات و تخفیفها هم لحاظ شود.
نحوه محاسبه درصد سود فروش انلاین
در فروش آنلاین، محاسبه سود فقط به اختلاف قیمت خرید و فروش کالا محدود نمیشود، چون هزینههای دیگری مثل تبلیغات دیجیتال، کارمزد درگاه پرداخت، هزینه ارسال و بستهبندی هم باید در نظر گرفته شوند. برای محاسبه دقیق سود، ابتدا مجموع این هزینهها از درآمد کل فروش کم میشود و سپس درصد سود با فرمول (سود خالص ÷ فروش × 100) به دست میآید.
نحوه استفاده از فرمول محاسبه درصد سود فروش
برای استفاده از فرمول محاسبه درصد سود فروش و پیشبینی مالی بر اساس دادههای فعلی شرکت، مراحل زیر را دنبال کنید:
1) دادههای لازم را آماده کنید.
قبل از اینکه بتوانید در مورد سلامت مالی شرکت خود تحلیل و پیشبینی ارائه دهید، اطلاعات مربوط به فروش و هزینههای تجاری فعلی شرکت را جمعآوری کنید.
برای کسب این اطلاعات میتوانید از اسناد حسابداری مثل فاکتورها، گزارشها و صورتهای مالی استفاده کنید. سازماندهی اعداد و دادهها قبل از شروع محاسبات، تا حد زیادی دقت کار را افزایش میدهد و فرآیند محاسبه را کارآمدتر میکند.
2) تعیین کنید چه چیزی را قرار است پیشبینی کنید.
همانطور که بالاتر گفتیم، فرمول محاسبه درصد فروش برای هریک از هزینهها، داراییها و بدهیهای شرکت قابل استفاده است. بنابراین برای پیشبینی مالی با روش محاسبه درصد فروش، در ابتدا باید ببینید قرار است سراغ کدام حسابهای خاص بروید. حسابهای دریافتی (طلب)، پرداختی (بدهی) و هزینۀ تولید یا خرید کالاهای فروخته شده متداولترین حسابهای هدف هستند.
3) درصد سود فروش را محاسبه کنید.
محاسبه درصد فروش نسبت به هزینۀ کالاهای فروخته شده مهمترین کاربرد فرمول محاسبه درصد فروش است. در این حالت، هزینۀ تولید اقلام و کل مبلغ حاصل از فروش کالاها برای یک دورۀ زمانی مشخص تعیین میشود. سپس هزینهها بر کل فروش تقسیم شده و نتیجه در 100 ضرب میشود.
فرض کنیم در یک شرکت، هزینۀ تولید کالاهای فروخته شده در یک ماه 50 میلیون تومان است. آن کالاها 200 میلیون تومان فروش داشتهاند. فرمول محاسبه درصد فروش برای این دورۀ زمانی به صورت زیر خواهد بود:
50 = 100 × 200000000 ÷ 50000000
در این مثال، 25 درصد از فروش ماهانۀ شرکت مربوط به بهای تولید کالای فروخته شده میشود. حالا میتوان از این عدد به عنوان یک ابزار برای بودجهبندی و پیشبینی دورۀ زمانی بعدی استفاده کرد.
مثلاً اگر این درصد در سال آینده نسبت به امسال خیلی بیشتر شد، سریعاً باید دلایل افزایش هزینههای تولید را بررسی کرده و اقدامات لازم را برای اصلاح وضعیت انجام دهید.
محاسبه درصد سود فروش با یک مثال دقیقتر
بیایید نحوه محاسبه سود فروش مغازه را با یک مثال بررسی کنیم. فرض کنید حسابهای روزانۀ یک سوپرمارکت به صورت زیر باشد: (اعداد خیالی هستند!)
- کالاهای موجود در انبار: 20000 تومان
- طلب از مشتریان: 10000 تومان
- بدهی: 7000 تومان
- دارایی نقدی: 15000 تومان
- هزینه (یا بهای تمام شدۀ) کالاهای فروخته شده:15000 تومان
- درآمد خالص: 35000 تومان
این اعداد وقتی بر فروش روزانۀ 50000 تومانی سوپرمارکت تقسیم شوند، به این درصدهای فروش میرسیم:
- کالاهای موجودی: 40٪
- طلب از مشتریان: 20٪
- بدهی: 14٪
- دارایی نقدی: 30٪
- بهای تمام شده کالاهای فروخته شده: 30٪
- درآمد خالص: 70٪
حال فرض کنیم بخواهیم فروش تخمینی خود را برای روز آینده محاسبه کنیم. اگر طبق پیشبینیها انتظار داشته باشیم در روز آینده 40 درصد به فروش روزانه اضافه شود، باید از فرمول زیر استفاده کنیم:
حال باید این درصد رشد را به حسابهای دیگر خود نیز اضافه کنیم.
- موجودی پیشبینیشده: 28000 تومان
- طلب پیشبینیشده: 14000 تومان
- بدهی پیشبینیشده: 9800 تومان
- وجه نقد پیشبینیشده: 21000 تومان
- هزینۀ تولید کالاهای پیشبینیشده: 21000 تومان
- درآمد خالص پیشبینی شده: 49000 تومان
همانطور که میبینیم فرمول محاسبه درصد فروش میتواند پیشبینی نسبتاً دقیقی از ارقامی که با فروش همبستگی دارند ارائه دهد.
سود فروش باید چند درصد باشد؟
به طور متوسط، درصد سود فروش منطقی در صنایع مختلف، معمولا چیزی بین 20 تا 30 درصد حاشیه ناخالص است. کمترین درصد کمیسیونی که ممکن است فروشندگان به دست آورند، 5% فروش است. در حالی که، ساختارهای کمیسیون مستقیم، تا 100% پورسانت را هم اجازه میدهند.
چگونه درصد سود فروش را بهبود دهیم؟
افزایش درصد سود فروش فقط با اعداد بیان نمیشود؛ بلکه به استراتژیها و یک سری موارد، مثل کاریزما مرتبط است. دراینجا نشان میدهیم چطور میتوانید سود درصد فروشتان را افزایش دهید.
مخاطبان خود را بشناسید
نیازها و خواستههای مشتریان خود را بشناسید. سپس محصول و خدماتی متناسب با آن نیازها ارائه دهید.
از آپسلینگ و فروش مکمل استفاده کنید
استفاده از آپسلینگ و فروش مکمل درست مثل وقتی است که در کنار همبرگر سیبزمینی ارائه میدهید. یعنی یک محصول مکمل را به مشتری پیشنهاد میدهید و فروشتان را افزایش میدهید.
ارائه خدمات مشتریان عالی
مشتریان راضی، به احتمال زیاد خریدشان را تکرار میکنند و حتی محصول و خدمات شما را به دیگران هم پیشنهاد میدهند. پس سعی کنید با ارائه خدمات مشتریان خوب، آنها را راضی نگه دارید.
قیمت گذاری مشخص
درباره قیمتها و هزینههای اضافی، شفاف عمل کنید. مشتریان از صداقت و قیمتگذاری شفاف خوششان میآید و با خیال راحتتری خرید میکنند.
همواره خودتان را ارتقا دهید
به طور منظم دادههای فروشتان را آنالیز کرده و ترندها، پرفروشها و زمینههای پیشرفت را مشخص کنید.
به تیمتان آموزش دهید
برای آموزش تیم فروشتان سرمایهگذاری کنید. درباره محصول، مهارتهای ارتباطی و تکنیکهای موردنیاز به آنها آموزش دهید.
چطور خودمان را برای دورۀ زمانی بعد آماده کنیم؟
حال که توانستید با فرمول محاسبه درصد فروش از وضعیت مالی شرکت در آینده مطلع شوید، باید خودتان را برای آن وضعیت آماده کنید. اگر قرار است بیشتر بفروشید، به موجودی بیشتری نیاز خواهید داشت. از آن طرف بهای تمامشده کالای فروخته شده هم بیشتر میشود.
برای اینکه بتوانید بیشتر تولید کنید، باید سرمایۀ بیشتری درگیر کنید و ممکن است نیاز باشد بخشی از طلبهای خود را پیگیری کرده و آنها را به سرمایۀ اولیه تبدیل کنید. همه چیز بستگی به دادهها و اطلاعات مالی شرکت شما دارد.
مزایا و معایب استفاده از فرمول محاسبه درصد سود فروش
مزایای استفاده از روش محاسبه درصد سود فروش عبارت است از:
- تعریف آسان اهداف: این روش، اهداف قابل اندازهگیری شرکت را مشخص میکند. مثل افزایش درآمد
- مشخص کردن بودجه: یک علت استفاده از روشهای پیشبینی مالی توسط تیمهای مالی، اطمینان از این است که بودجهشان مشخص است و میدانند قرار است صرف چه کاری بشود.
- تمرکز روی سودآوری: شرکتهایی که از روش محاسبه درصد سود استفاده میکنند، روی پروژههای سودآور سرمایه گذاری میکنند.
به گفته سایت indeed معایب استفاده از فرمول محاسبه درصد فروش عبارت است از: (منبع)
- متغیرهای از دست رفته: شرکتهایی که به روش محاسبه درصد فروش متکی هستند، ممکن است متغیرهایی که تاثیر آنی بر فروش ندارند را از قلم بیندازند.
- تکیه بر رفتارهای مالی گذشته: این مدل پیشبینی مالی از رفتارهای فروش گذشته برای پیشبینی روندهای مالی آینده استفاده میکند.
- تمرکز کوتاه مدت: فرمول محاسبه درصد فروش روی فروش کوتاه مدت متمرکز بوده و وقتی پیامدهای بلندمدت مدنظر است، به مشکل میخورد.
اشتباهات رایج در محاسبه درصد سود
در بسیاری از کسبوکارها، مخصوصاً زمانی که صحبت از نحوه محاسبه سود فروش مغازه یا حتی نحوه محاسبه سود نمایشگاهی میشود، اشتباهات ساده میتواند باعث شود کل تحلیل مالی دچار خطا شود.
در ادامه رایجترین این اشتباهات را بررسی میکنیم:
محاسبه نادرست سود در فروش آنلاین و حضوری
در نحوه محاسبه درصد سود فروش آنلاین معمولاً هزینههای جانبی مثل تبلیغات دیجیتال یا کارمزد پلتفرمها نادیده گرفته میشود. همین موضوع باعث میشود سود واقعی کمتر از مقدار محاسبه شده باشد.
خطا در استفاده از ابزارهای ساده محاسبه
در نحوه محاسبه درصد سود با ماشین حساب اگر ترتیب عملیات یا فرمولها درست وارد نشوند، نتیجه کاملاً اشتباه خواهد شد. حتی در اکسل هم در نحوه محاسبه سود فروش مغازه در اکسل اگر ساختار دادهها درست نباشد، خروجی قابل اعتماد نخواهد بود.
نادیده گرفتن ساختار واقعی سود بازار
بسیاری از افراد بدون تحلیل دقیق، به سراغ اعداد کلی مثل نحوه محاسبه سود 3 درصد بازار میروند، درحالیکه سود واقعی هر کسبوکار به شرایط همان بازار بستگی دارد و نباید یک عدد ثابت برای همه در نظر گرفته شود.
نبود درک درست از مفهوم سود بازاری
درک اشتباه از فرمول محاسبه سود بازاری باعث میشود تصمیمگیریهای مالی دقیق نباشد و قیمتگذاریها غیرواقعی انجام شود.
نداشتن دید نسبت به سود واقعی فروش
یکی از سوالات مهم در هر کسبوکار این است که سود فروش باید چند درصد باشد. اگر این موضوع بر اساس تحلیل درست تعیین نشود، ممکن است قیمتگذاریها غیررقابتی باشند.
استفاده ناقص از فرمول محاسبه سود فروش کالا
اگر در محاسبات از فرمول محاسبه درصد سود فروش کالا بهصورت ناقص استفاده شود (مثلاً بدون در نظر گرفتن همه هزینهها)، نتیجه نهایی سود واقعی را نشان نخواهد داد.
ابزارهای تحلیل درصد سود
برای اینکه محاسبه سود فقط یک عدد ساده روی کاغذ نباشد، لازم است از ابزارهای دقیق برای تحلیل دادهها استفاده کنید. این مساله به شما کمک میکند نحوه محاسبه درصد سود را دقیقتر انجام دهید و تصمیمهای مالی بهتری بگیرید.
اکسل (Excel)
اکسل یکی از مهمترین ابزارها برای مدیریت مالی است. در بسیاری از کسبوکارها، از آن برای نحوه محاسبه سود فروش استفاده میشود. با تعریف فرمولهای ساده میتوان درآمد، هزینه و درصد سود را بهصورت خودکار محاسبه کرد و خطاهای انسانی را کاهش داد.
ماشین حسابهای مالی
برای محاسبات سریع، استفاده از ابزارهای ساده مثل ماشین حساب همچنان رایج است. در نحوه محاسبه درصد سود با ماشین حساب کافی است اختلاف درآمد و هزینه را محاسبه کرده و سپس آن را بر فروش تقسیم کنید. البته این روش برای تحلیلهای ساده مناسب است و دقت آن نسبت به نرمافزارها کمتر است.
نرمافزارهای حسابداری
نرمافزارهای حسابداری به کسبوکارها کمک میکنند تا فرایندهایی مانند فرمول محاسبه درصد سود فروش کالا را بهصورت دقیق و خودکار انجام دهند. این ابزارها معمولاً گزارشهای مالی کاملتری ارائه میدهند و برای کسبوکارهای متوسط و بزرگ بسیار کاربردی هستند.
نرم افزار CRM
به کمک نرمافزار CRM میتوانید به راحتی معاملات و تراکنشهای مشتریان را ردیابی کنید. با یک نرمافزار CRM کاربر پسند و هماهنگ با سایر نرمافزارها (مخصوصا نرمافزارهای مالی) به بهترین شکل میتوانید درصد سودتان را محاسبه کنید بدون اینکه لازم باشد زحمت زیادی بکشید.
جمعبندی
در این مقاله با نحوه محاسبه درصد فروش آشنا شدید و همانطور که دیدید فرمول محاسبه درصد فروش به ما کمک میکند تا با یک محاسبۀ ساده، دادههای مالی شرکت را در آینده پیشبینی کنیم. البته به خاطر داشته باشید که استفاده از این روش فقط برای حسابهایی که میدانیم مستقیماً با فروش مرتبط هستند منطقی است. یعنی اگر میزان فروش کلی تغییر کند، آن ارقام نیز تغییر خواهند کرد.
سوالات متداول
فرمول محاسبه درصد فروش چیست؟
فرمول محاسبه درصد فروش یک ابزار پیشبینی است که بر اساس دادههای فروش قبلی و فعلی انجام میشود. این دادهها میتوانند شامل تمام هزینههای تجاری مربوط به فروش، مثل موجودی فعلی انبار و بهای تمام شده تولید کالا شوند. شرکت از این درصدها استفاده میکند تا چشمانداز مالی خود را برای آینده تعیین کند.
چرا محاسبه درصد فروش مهم است؟
این روش پیشبینی شاید آیندۀ مالی شرکت شما را دقیقاً پیشبینی نکند، اما در مورد اینکه شرکتتان به کجا میرود یک حس قوی به شما خواهد داد. اینطوری هر تغییری که ممکن است نیاز باشد را خلق میکنید. مهمتر از هر چیز، دانستن حسابهایی که پول شما از آنها خارج میشود یا به آن وارد میشود به شما کمک میکند بودجهبندی دقیقتری انجام دهید.
عضویت در خبرنامه دیدار
