مقالات نرم افزار crm

سرویس خدمات ابری یا SaaS چیست؟ راهکارهای انتخاب SaaS

SaaS چیست؟

SaaS چیست و چه کاربردی دارد؟ در این مقاله با مفهوم سیستم های SaaS، کاربرد و ویژگی های آن آشنا می شوید.

توسط تیم تولید محتوای دیدار -

به روزرسانی شده در ۲۰ مهر ۱۴۰۰ -

زمان مطالعه 6.5 دقیقه

SaaS چیست؟

نرم‌افزار Software as a service یا (SaaS) یک مدل توزیع نرم‌افزار است که در آن یک ارائه دهنده ابری اپلیکیشن‌ها را میزبانی می‌کند و آن‌ها را از طریق اینترنت در دسترس کاربران نهایی قرار می‌دهد. در این مدل یک فروشنده نرم‌افزار مستقل (ISV) ممکن است با یک ارائه دهنده رایانش ابری شخص ثالث برای میزبانی برنامه، قرارداد ببندد. یا در رابطه با شرکت‌های بزرگ‌تر مانند مایکروسافت، ارائه دهنده رایانش ابری ممکن است فروشنده نرم‌افزار هم باشد.

 

به‌طورکلی سه دسته اصلی محاسبه ابری وجود دارد: زیرساخت به عنوان سرویس (IaaS)، پلتفرم به عنوان سرویس (PaaS) و نرم‌افزار به عنوان سرویس (SaaS).

 

طیف وسیعی از متخصصان فناوری اطلاعات، کاربران تجاری و کاربران شخصی از اپلیکیشن‌های SaaS استفاده می‌کنند. محصولات نرم‌افزارهای مبتنی بر SaaS (برخلاف IaaS و PaaS) هم برای کاربران B2B و هم برای کاربران B2C طراحی شده است. از سرگرمی‌های شخصی مانند Netflix گرفته تا ابزارهای پیشرفته فناوری اطلاعات، همه جز سرویس‌های مبتنی بر SaaS محسوب می‌شوند.

بر اساس گزارش اخیر McKinsey & Company، تحلیلگران صنعت فناوری پیش‌بینی می‌کنند رشد بازار محصولات SaaS تا سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برسد.

 

تعریف SaaS

 

SaaS چطور کار می‌کند؟

 

SaaS از طریق مدل ارائه رایانش ابری کار می‌کند. یک ارائه دهنده نرم‌افزار ممکن است اپلیکیشن و داده‌های مربوطه را با استفاده از سرورها، پایگاه‌های داده، شبکه‌سازی و محاسبات خود میزبانی کند، یا ISV باشد که با یک ارائه دهنده ابری قرارداد می‌بندد تا اپلیکیشن را در پایگاه داده های ارائه دهنده، میزبانی کند. این اپلیکیشن برای هر دستگاهی که دارای اتصال شبکه است، قابل‌دسترسی خواهد بود.

 

اپلیکیشن‌های SaaS معمولاً از طریق مرورگرهای وب مورداستفاده قرار می‌گیرد. درنتیجه شرکت‌هایی که از اپلیکیشن‌های SaaS استفاده می‌کنند، وظیفه راه‌اندازی و نگهداری نرم‌افزار را بر عهده ندارند. این کاربران فقط هزینه اشتراک استفاده از یک ابزار آماده را پرداخت می‌کنند.

 

نرم‌افزار به عنوان سروی یا همان SaaS ارتباط تنگاتنگی با ارائه دهنده خدمات اپلیکیشن (ASP) و مدل‌های نرم‌افزاری محاسبه دارد که ارائه دهنده نرم‌افزار مشتری را میزبانی کرده و آن را از طریق اینترنت به کاربران نهایی مشخص، ارائه می‌دهد.

 

عملکرد SaaS

 

در مدل نرم‌افزاری SaaS، ارائه دهنده به مشتریان اجازه می‌دهد تا از طریق شبکه به یک نسخه از اپلیکیشن دسترسی پیدا کنند. کد منبع اپلیکیشن برای همه مشتریان یکسان است و اگر ویژگی‌ها یا قابلیت‌های جدید اضافه شود، برای همه مشتریان ارائه خواهد شد. بسته به توافقنامه سطح خدمات، داده‌های مشتری به صورت محلی، در فضای ابری یا هر دو ذخیره می‌شود.

 

سازمان‌ها می‌توانند با استفاده از رابط‌های برنامه‌نویسی اپلیکیشن (API)، برنامه‌های SaaS را با سایر نرم‌افزارها ادغام کنند. به‌عنوان‌مثال یک کسب‌وکار می‌تواند ابزارهای نرم‌افزاری خود را بنویسد و از API های ارائه دهنده SaaS برای ادغام این ابزارها با نرم‌افزارهای مبتنی بر SaaS استفاده کند.

 

معماری SaaS

 

اپلیکیشن‌ها و خدمات SaaS معمولاً از رویکرد چند مستأجره (multi-tenant) استفاده می‌کنند، به این معنی که یک نمونه از اپلیکیشن‌ SaaS روی سرورهای میزبان اجرا می‌شود و این نمونه واحد به هر مشترک ابری (یا مستاجر) خدمات می‌دهد. این اپلیکیشن‌ در یک نسخه و پیکربندی واحد برای همه مشتریان (یا مستاجران) اجرا می‌شود. اگرچه مشترکان در فضای ابری یکسان با زیرساخت و پلتفرم مشترک کار می‌کنند، اما داده‌های مشتریان مختلف، جدا از هم خواهند بود.

 

معماری معمول چند مستأجره برنامه‌های SaaS بدین معناست که ارائه دهنده خدمات ابری می‌تواند تعمیر، نگهداری، به‌روزرسانی و رفع مشکلات سیستم را سریع‌تر، آسان‌تر و کارآمدتر مدیریت کند. مهندسان می‌توانند به‌جای اعمال تغییرات در چندین مورد، با حفظ یک نمونه مشترک، تغییرات لازم را برای همه مشتریان ایجاد کنند.

 

به علاوه با مستاجری چندگانه، منابع بیشتری در اختیار گروه بزرگ‌تری از مردم قرار می‌گیرد؛ بدون این‌که عملکردهای مهم رایانش ابری مانند امنیت، سرعت و حریم خصوصی به خطر بیفتد.

 

سیستم های SaaS

 

مزایای SaaS

 

نرم افزار به عنوان سرویس (SaaS) نیاز سازمان‌ها به نصب و اجرای اپلیکیشن‌ها بر روی رایانه یا در مراکز داده‌ها را برطرف می‌کند. این امر هزینه خرید، تهیه و نگهداری سخت‌افزار، مجوز و فرایندهای نصب و پشتیبانی نرم‌افزار را حذف می‌کند.

مزایای دیگر مدل SaaS عبارت‌اند از:

 

پرداخت‌های انعطاف‌پذیر

به‌جای خرید نرم‌افزار برای نصب یا سخت‌افزار اضافی برای پشتیبانی از آن، می‌توانید از SaaS استفاده کنید. هزینه عملیاتی مکرر به بسیاری از مشاغل اجازه می‌دهد بودجه‌بندی بهتر و قابل پیش‌بینی‌تری را اعمال کنند. کاربران همچنین می‌توانند پیشنهاد‌های SaaS را در هر زمان متوقف و پرداخت هزینه را متوقف کنند.

 

استفاده مقیاس‌پذیر

سرویس‌های ابری مانند SaaS مقیاس‌پذیری عمودی بالایی را ارائه می‌دهند که به مشتریان این امکان را می‌دهد تا تعداد خدمات و ویژگی‌ها را بر اساس نیازهایشان تعیین کنند.

به‌روزرسانی‌های خودکار

به‌روزرسانی و مدیریت ترمیم سیستم‌های سرویس‌های مبتنی بر SaaS، کاملا اتوماتیک و توسط ارائه دهنده انجام می‌شوند. این امر بار کاری کارکنان IT داخلی را کاهش می‌دهد.

 

دسترسی و ماندگاری

از آنجا که فروشندگان SaaS اپلیکیشن‌ها را از طریق اینترنت ارائه می‌دهند، کاربران می‌توانند از هر دستگاه و مکان مجهز به اینترنت به آن‌ها دسترسی داشته باشند.

 

سفارشی‌سازی

اپلیکیشن‌های SaaS اغلب قابل تنظیم هستند و می‌توانند با سایر اپلیکیشن‌های تجاری همگام‌سازی شوند؛ به‌ویژه با اپلیکیشن‌هایی که معتبرترین ارائه‌دهندگان دنیا ارائه می‌کنند.

 

 

چالش‌ها و ریسک‌های SaaS

 

طبیعتا نرم‌افزارهای مبتنی بر SaaS ریسک‌ها و چالش‌های بالقوه‌ای را نیز به همراه دارد. با تهیه نرم‌افزار باید فرایند اجرای سیستم، بررسی، پیگیری و امنیت آن را به فروشندگان خارجی بسپارید و به آن‌ها اعتماد کنید.

 

  • مسائل خارج از کنترل مشتری: مشکلات زمانی پیش می‌آیند که ارائه‌دهندگان دچار اختلال در خدمات شوند، تغییرات ناخواسته‌ای را در پیشنهاد خدمات اعمال کنند یا رخنه امنیتی را تجربه کنند. همه این‌ها می‌تواند بر توانایی مشتریان در استفاده از SaaS تأثیر بگذارد. برای کاهش فعالانه این مسائل، مشتریان باید SLA ارائه دهنده نرم‌افزارهای مبتنی بر SaaS خود را درک کرده و از اجرای آن اطمینان حاصل کنند.

 

  • عدم کنترل نسخه سازی: اگر ارائه دهنده نسخه جدیدی از یک اپلیکیشن را به کار گیرد، همه مشتریان مجبورند تا از نسخه‌ی جدید استفاده کنند. این مسئله زمان و منابع اضافی برای آموزش را به دنبال خواهد داشت.

 

  • مشکل در تعویض فروشندگان: تعویض فروشندگان در تمامی سیستم‌های خدمات ابری، مشکل است. تغییر فروشندگان، باعث می‌شود تا حجم زیادی از داده‌ها را بین دو سیستم منتقل کنید. علاوه بر این برخی از فروشندگان از فناوری‌ها و انواع داده‌های اختصاصی استفاده می‌کنند که می‌تواند انتقال داده‌های مشتری بین ارائه‌دهندگان مختلف ابری را پیچیده‌تر کند.

 

 

نرم افزار به عنوان سرویس (SaaS)

 

امنیت و حریم خصوصی SaaS

خطرات امنیت سایبری مرتبط با نرم‌افزار به عنوان سرویس، با خطرات مربوط به نرم‌افزارهای سنتی متفاوت است. در نرم‌افزارهای سنتی، فروشنده نرم‌افزار مسئول از بین بردن آسیب‌پذیری‌های مبتنی بر کد است و کاربر مسئولیت اجرای نرم‌افزار بر روی یک زیرساخت و شبکه امن را بر عهده دارد. در نتیجه امنیت بیشتر بر عهده فروشنده نرم‌افزار مستقل و ارائه دهنده ابری ثالث است.

 

علیرغم به‌کارگیری سریع مدل‌های ابری برای محصولات نرم‌افزاری، سازمان‌ها هنوز در مورد امنیت و حفظ حریم خصوصی محصولات SaaS احتیاط می‌کنند. این نگرانی‌ها عبارت‌اند از:

 

  • رمزگذاری و مدیریت کلید
  • مدیریت هویت و دسترسی (IAM)
  • نظارت امنیتی
  • پاسخ به اتفاق‌ها
  • ادغام ضعیف در محیط‌های امنیتی گسترده‌تر و خاص شرکت
  • برآوردن شرایط اقامت اطلاعات
  • حریم خصوصی داده‌ها
  • هزینه سرمایه‌گذاری در ابزارهای ثالث برای جبران خطرات امنیتی SaaS
  • عدم ارتباط با کارشناسان فنی و امنیتی در حین فروش

 

تفاوت سیستم‌های SaaS با IaaS و PaaS

 

همان‌طور که گفتیم، SaaS، IaaS و PaaS سه مدل اصلی خدمات ابری هستند. ارائه‌دهندگان ابری این مدل‌ها منابع پایگاه داده میزبانی شده خود را از طریق اینترنت به مشتریان ارائه می‌دهند.

 

تفاوت مدل‌ها در کامل بودن محصول است. محصولات SaaS اپلیکیشن‌هایی کاربردی، مکمل و کاملاً مدیریت شده هستند. IaaS عمدتاً برون‌سپاری منابع مرکز داده است و PaaS پلتفرم و ابزارهای توسعه را ارائه می‌دهد که توسط مرکز داده ارائه دهنده میزبانی می‌شوند.

 

کاربران اپلیکیشن SaaS نیازی به دانلود نرم‌افزار، مدیریت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات فعلی و یا مدیریت نرم‌افزار ندارند. نگهداری، ارتقاء، پشتیبانی، امنیت و سایر جنبه‌های مدیریت نرم‌افزار کاملا بر عهده‌ی فروشندگان است.

 

SaaS

 

IaaS توسط شرکت‌هایی استفاده می‌شود که می‌خواهند مرکز داده و منابع رایانه خود را به یک ارائه دهنده ابری برون‌سپاری کنند. ارائه‌دهندگان IaaS اجزای زیرساختی مانند سرور، ذخیره‌سازی، سخت‌افزار شبکه و منابع مجازی سازی را میزبانی می‌کنند. سازمان‌های مشتری که از خدمات IaaS استفاده می‌کنند هنوز باید استفاده از داده‌ها، اپلیکیشن‌ها و سیستم‌عامل خود را مدیریت کنند.

 

PaaS چهارچوبی از منابع را برای توسعه‌دهندگان داخلی سازمان فراهم می‌کند. این پلتفرم میزبانی شده، توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد تا اپلیکیشن‌ها سفارشی ایجاد کنند. فروشنده منابع مرکز داده را که از ابزارها پشتیبانی می‌کند، مدیریت می‌کند. مشتری‌هایی که از خدمات PaaS استفاده می‌کنند، مجبور نیستند سیستم‌عامل خود را مدیریت کنند و تنها به مدیریت اپلیکیشن‌ها و استفاده از داده‌ها اهمیت می‌دهند.

 

فروشندگان SaaS و نمونه‌های آن

 

بازار سرویس‌های مبتنی بر SaaS شامل انواع فروشندگان و محصولات نرم‌افزاری است؛ از فروشندگان کوچک و تک‌محصولی گرفته تا غول‌های ابری مانند AWS و گوگل.

 

محصولات SaaS نیز متنوع هستند و از خدمات پخش ویدئو تا ابزارهای تجزیه‌وتحلیل IT را شامل می‌شوند. اپلیکیشن‌های تجاری اصلی مانند ایمیل، مدیریت فروش، مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)، مدیریت مالی، مدیریت منابع انسانی (HRM)، صورتحساب و همکاری، از کاربردی‌ترین اپلیکیشن های SaaS هستند. محصولات Enterprise SaaS برای صنایع خاص مانند بیمه یا پزشکی هم به عنوان محصولات SaaS عمودی شناخته می‌شوند.

محصولات SaaS ممکن است در بازارهای B2B، B2C و یا هر دو عرضه شوند. نمونه‌هایی از محصولات محبوب SaaS عبارت‌اند از:

 

  • Salesforce
  • اپلیکیشن‌های Google Workspace
  • Microsoft 365
  • HubSpot
  • Trello
  • Netflix
  • Zoom
  • Zendesk
  • DocuSign
  • Slack
  • Adobe Creative Cloud
  • Shopify
  • Mailchimp

 

قیمت‌گذاری SaaS

به‌طورکلی استفاده از محصولنرم‌افزارهای مبتنی بر SaaS مقرون به‌صرفه‌تر از نرم‌افزارهای سازمانی سنتی است، زیرا نیازی به راه‌اندازی و نصب بر روی سخت‌افزار وجود ندارد. ارائه‌دهندگان SaaS معمولاً از یکی از مدل‌های قیمت‌گذاری مبتنی بر اشتراک برای مشتریان استفاده می‌کنند:

 

  • رایگان یا بر پایه تبلیغات: ارائه‌دهندگان سرویس‌های رایگان SaaS، معمولاً از طریق تبلیغات درآمدزایی می‌کنند. در این مدل معمولاً گزینه‌ای برای ارتقاء به سطح پولی و حذف تبلیغات وجود دارد.
  • نرخ ثابت: مشتریان در ازای هزینه اشتراک ماهانه یا سالانه ثابت، امکان دسترسی به مجموعه کامل نرم‌افزار را خواهند داشت.
  • به ازای هر کاربر: قیمت براساس تعداد کاربران سرویس تعیین می‌شود. به ازای هر کاربر، یک قیمت ثابت اضافه خواهد شد.
  • برای سطوح کاربر: سطوح قیمت‌گذاری بر اساس طیف وسیعی از کاربران فعال است که می‌توانند در یک اشتراک واحد وجود داشته باشند.
  • سطوح ذخیره‌سازی: ممکن است مشتریان به خدمات رایگان دسترسی داشته باشند اما در صورت تمایل به استفاده از محصول پس از اتمام محدودیت رایگان، باید هزینه ذخیره‌سازی را بپردازند.

 

نحوه پرداخت سیستم های SaaS

 

  • پرداخت به ازای استفاده یا مبتنی بر استفاده: هرچه مشتریان بیشتر از خدمات استفاده کنند، هزینه بیشتری برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود و برعکس.
  • سطوح کاربر: سطوح قیمت‌گذاری بر اساس طیف وسیعی از کاربران فعال است که می‌توانند در یک اشتراک واحد وجود داشته باشند.
  • سطوح ذخیره‌سازی: ممکن است مشتریان به خدمات رایگان دسترسی داشته باشند اما در صورت تمایل به استفاده از فضای ذخیره‌سازی محصول پس از اتمام محدودیت رایگان، باید هزینه ذخیره‌سازی را بپردازند.
  • پرداخت به محض استفاده یا مبتنی بر استفاده: هرچه مشتریان بیشتر از خدمات استفاده کنند، هزینه بیشتری برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود و برعکس.
  • به ازای هر کاربر فعال: جنبه‌هایی از استراتژی‌های «به ازای هر کاربر» و «پرداخت به ازای استفاده» در اینجا هم وجود دارد. تنها در صورتی که کاربر به‌طور فعال از سرویس فراتر از آستانه تعیین شده استفاده کند، هزینه مشترکان به ازای هر کاربر محاسبه می‌شود.
  • سطوح مبتنی بر ویژگی: سطوح قیمت با توجه به ویژگی‌هایی که مشترک به دنبال آن است تعیین می‌شود. در این مدل نسخه‌های کاهش یافته نرم‌افزار با ویژگی‌های محدود با قیمتی کمتر از سطح حداکثر قابلیت‌ها در دسترس هستند. سطوح ویژگی‌های اضافی بین سطوح حداقل و حداکثر عملکرد نیز ممکن است وجود داشته باشد.
  • نیمه رایگان: استفاده از این سرویس به‌طورکلی با سطح ابتدایی رایگان خواهد بود. بااین‌حال به‌طور معمول محدودیت‌های عملکردی وجود دارد که مشتریان را به سطح پولی متمایل می‌کند.

نتیجه‌گیری

سیستم‌های Software-as-a-Service (یا SaaS)، به دلیل دسترسی گسترده به اینترنت مطرح شده‌اند. این سیستم‌ها، راهی برای ارائه‌ی نرم‌افزار در فضای اینترنتی را فراهم می‌کنند. برای استفاده از چنین نرم‌افزارهایی، تنها به اینترنت و یک مرورگر نیاز خواهید داشت. تمامی فرایندهای مرتبط (مانند به‌روزرسانی و پشتیبانی) هم توسط ارائه‌دهندگان سرویس انجام می‌شود و دیگر نیازی نیست نگران این مسائل باشید.

didar-crm-sale-expert didar-crm-sale-expert

دیدگاهتان را بنویسید

.

  • news subscribe aside

    سه شنبه ها ساعت 9 صبح برای شما هم مقالات آموزشی رایگان ارسال کنم؟