مقالات نرم افزار crm مقالات نرم افزار crm مقالات نرم افزار crm مقالات نرم افزار crm

رایانش ابری (cloud computing) چیست؟ | یک راهنمای کامل به زبان ساده

رایانش ابری چیست

رایانش ابری در واقع استفاده از خدمات در فضای اینترنت است؛ خدماتی که مبتنی بر فناوری باشد. خدمات کلود کامپیوتینگ انواع مختلفی دارد. در این مقاله انواع، مزایا و معایب این نوع نسبتا جدید از خدمات را بررسی می‌کنیم.

توسط تیم تولید محتوای دیدار -

به روزرسانی شده در ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ -

زمان مطالعه 5 دقیقه


این روزها رایانش ابری یا Cloud Computing به دلایل مختلفی مثل صرفه‌جویی در هزینه، عملکرد سریع، امنیت و سادگی سر زبان‌ها افتاده است. شما چقدر با این مفهوم محبوب آشنا هستید؟ آیا انواع آن را می‌شناسید و از مزایا و معایب آن با خبرید؟ در این مقاله می‌خواهیم ببنیم رایانش ابری چیست؟ به زبان ساده!

 

منظور از رایانش ابری چیست؟

رایانش یا محاسبات ابری یک اصطلاح کلی برای توصیف هر خدمتی است که در آن اینترنت به عنوان میزبان عمل می‌کند. به عبارت دیگر، رایانش ابری همان ارائه خدمات مختلف از طریق اینترنت است.

 

شاید بهترین مثال از رایانش ابری، ذخیره‌سازی مبتنی بر فضای ابر (Cloud-Based Storage) باشد. جایی که ما به جای نگهداری فایل‌ها در یک هارد دیسک، آن‌ها را در یک دیتابیس غیرفیزیکی ذخیره می‌کنیم. حالا تا زمانی که دستگاه الکترونیکی ما به اینترنت دسترسی داشته باشد، به این اطلاعات دسترسی خواهیم داشت.

 

توضیحاتی برای درک بهتر رایانش ابری

دلیل نام‌گذاری رایانش ابری این است که اطلاعات موجود در آن از راه دور و در یک فضای ابری یا مجازی قابل دسترسی هستند.

شرکت‌هایی که خدمات ابری ارائه می‌کنند، به کاربران کمک می‌کنند برنامه‌ها و فایل‌هایشان را روی سرورهای ریموت (Remote Servers) ذخیره کنند و از طریق اینترنت به همۀ داده‌هایشان دسترسی داشته باشند.

یعنی کاربر نیازی به حضور در یک مکان خاص برای دسترسی به اطلاعاتش ندارد.

 

محاسبات ابری تمام کارهای سنگین مربوط به پردازش داده‌ها را از دوش کامپیوتر شما برمی‌دارد و تمام این کارها را به خوشه‌های کامپیوتری (Computer Clusters) در فضای مجازی منتقل می‌کند.

 

خوشه کامپیوتری در رایانش ابری

 

ابرهای عمومی و خصوصی

خیلی از افراد در مورد عمومی بودن یا خصوصی بودن فضای ابری ابهامات زیادی دارند. به طور کلی یک ابر می‌تواند عمومی (Public)، خصوصی (Private) یا ترکیبی (Hybrid) باشد.

یک ابر عمومی خدمات خود را به هر متقاضی‌ای می‌فروشد. اما یک ابر خصوصی یک شبکۀ اختصاصی با یک دیتابیس رمزنگاری شده است که خدماتش را به تعداد محدودی از افراد ارائه می‌کند. یک مدل ترکیبی هم وجود دارد که خدمات عمومی و خصوصی را با هم ترکیب می‌کند.

در هر سه حالت، هدف رایانش ابری فراهم کردن دسترسی آسان و کنترل‌پذیر به خدمات فناوری اطلاعات است. در ادامه دربارۀ مدل‌های استقرار رایانش ابری (Cloud Computing Deployment Models) بیشتر صحبت خواهیم کرد.

 

محاسبات ابری چطور کار می‌کند؟

کاربران با استفاده از رایانش ابری به سرورهای فیزیکی و پایگاه‌های اطلاعاتی راه دور اجازه می‌دهند که با دسترسی به بعضی داده‌ها و برنامه‌هایشان، خدمات خاصی ارائه کنند.

رایانش ابری، دستگاه کاربر که «فرانت اند» (Front End) نامیده می‌شود را از طریق مرورگر، اینترنت و برنامه‌های نرم‌افزاری به «بک اند» (Back End) متصل می‌کند.

همان‌طور که حتماً حدس زده‌اید، اینجا منظور از بک اند همان پایگاه‌های داده، سرورها و رایانه‌های ارائه‌دهندۀ خدمات است. در واقع بک اند به عنوان یک مخزن اطلاعات عمل کرده و داده‌هایی را ذخیره می‌کند که در فرانت اند قابل دسترسی هستند.

 

انواع سرویس‌های رایانش ابری

خدمات کلود کامپیوتینگ به سه دسته یا نوع اصلی تقسیم می‌شوند:

  • زیرساخت به عنوان سرویس (Infrastructure As A Service) (IaaS)
  • پلتفرم به عنوان سرویس (Platform As A Service) (PaaS)
  • نرم‌افزار به عنوان سرویس (Software As A Service) (SaaS)

در ادامه هریک از این شیوه‌های ارائه خدمات یا همان انواع محاسبات ابری را معرفی می‌کنیم.

 

انواع سرویس‌های رایانش ابری

 

۱. زیرساخت به عنوان سرویس (IaaS)

ارائه‌دهندگان IaaS سرور مجازی، فضای ذخیره‌سازی و همچنین رابط‌های برنامه‌نویسی خاصی را ارائه می‌کنند که به کاربران اجازه می‌دهد کارهایشان را به یک ماشین مجازی (VM) منتقل کنند.

خدمات وب آمازون که با مخفف AWS معروف است، یک نمونه از ارائه‌دهندگان «زیرساخت به عنوان سرویس» است.

در این نوع رایانش ابری کاربران دارای ظرفیت ذخیره‌سازی خاصی هستند و می‌توانند به صورت دلخواه ماشین مجازی و فضای ذخیره‌سازی خود را فعال، متوقف و پیکربندی کنند. مدل ابری IaaS بهترین پیشنهاد برای کسب‌وکارهایی است که به دنبال یک دیتابیس ریموت (از راه دور) هستند.

 

۲. پلتفرم به عنوان سرویس (PaaS)

در این مدل ارائه‌دهندگان فضای ابری، ابزارهای توسعه (Development Tools) را در زیرساخت‌های خود میزبانی می‌کنند.

حالا کاربران چطور به این ابزارها دسترسی دارند؟

این دسترسی با استفاده از رابط‌های برنامه‌نویسی (APIها)، پورتال‌های وب و نرم‌افزار دروازه (Gateway Software) امکان‌پذیر است.

این روزها PaaS برای توسعۀ عمومی نرم‌افزارها استفاده می‌شود و بسیاری از ارائه‌دهندگان این مدل رایانش ابری، نرم‌افزار را پس از توسعه میزبانی می‌کنند. Google App Engine یکی از معروف‌ترین محصولات PaaS است.

۳. نرم‌افزار به عنوان سرویس (SaaS)

نرم افزار به عنوان سرویس یا SaaS در واقع یک مدل توزیع (Distribution Model) است که نرم‌افزارهای کاربردی را از طریق اینترنت ارائه می‌کند. این اپلیکیشن‌ها را معمولاً وب‌سرویس (Web Services) می‌نامند.

در این مدل محاسبات ابری کاربران می‌توانند از هر مکانی با استفاده از رایانه یا موبایلی که به اینترنت دسترسی دارد، به برنامه‌ها و خدمات SaaS دسترسی داشته باشند. یکی از نمونه‌های رایج  SaaS، مایکروسافت ۳۶۵ است که برای افزایش بهره‌وری و خدمات ایمیل استفاده می‌شود.

 

مزایای استفاده از رایانش ابری

با استفاده از فضای ابری کارمندان یک بیزنس می‌توانند به روشی کاملاً یکپارچه به فایل‌ها و اسناد مهم و کاربردی شرکت دسترسی داشته باشند.

به لطف خدمات رایانش ابری، کاربران می‌توانند ایمیل‌های خود را در هر رایانه‌ای بررسی کنند و حتی فایل‌هایشان را با استفاده از سرویس‌هایی مثل Dropbox و Google Drive ذخیره کنند. همچنین مطمئن باشند که در صورت خرابی هارد دیسک، این اطلاعات همیشه در دسترس هستند.

 

رایانش ابری به بیزنس‌های بزرگ پتانسیل صرفه‌جویی زیادی در هزینه‌ها می‌دهد. حالا شرکت‌ها به جای خرید، ساخت و نگهداری زیرساخت‌های مدیریت اطلاعات، فقط به اتصال اینترنتی متکی هستند.

 

معایب استفاده از رایانش ابری

با تمام سرعت، کارایی و نوآوری‌هایی که کلود کامپیوتینگ به همراه داشته، خطرات و معایبی هم دارد.

امنیت همیشه یک نگرانی بزرگ در مورد فضای ابری بوده است. به خصوص در مورد سوابق حساس پزشکی و اطلاعات مالی مشتریان که در سطح اطلاعات حساس طبقه‌بندی می‌شوند. اگرچه مقررات خدمات رایانش ابری را مجبور می‌کنند تا اقدامات امنیتی خود را به صورت دائمی تقویت کنند، اما نگرانی‌ها در این باره همچنان ادامه دارند.

اگرچه رمزگذاری یا Encryption تا حدود زیادی از اطلاعات محافظت می‌کند، اما اگر منبع رمزگذاری غیرفعال شود، دیگر کلیدی برای بازکردن قفل‌ها نخواهیم داشت.

 

از طرفی سرورهای فیزیکی رایانش ابری ممکن است قربانی بلایای طبیعی، باگ‌های داخلی و قطع برق شوند. خاموشی در تهران می‌تواند کاربران را در بندرعباس فلج کند.

و البته این را فراموش نکنیم که مثل هر فناوری دیگری، اینجا هم یک منحنی یادگیری (Learning Curve) برای کارکنان و مدیران وجود دارد. معمولاً افراد قدیمی به زحمت با این سیستم‌های جدید رفیق می‌شوند!

از آنجایی که تمام کارمندان شرکت از طریق یک پورتال به اطلاعات دسترسی دارند،  اشتباهات ناخواسته می‌تواند مثل یک ویروس به کل سیستم منتقل شود.

 

مثال‌هایی از کاربردهای رایانش ابری

 

مثال‌هایی از رایانش ابری

 

Google Docs یا Microsoft 365

کاربران می‌توانند از طریق اینترنت به Google Docs و Microsoft 365 دسترسی داشته باشند و در هر زمان و مکان و با در هر دستگاهی به فایل‌ها و اسناد ذخیره شده در فضای ابری این سرویس‌ها دسترسی داشته باشند.

 

 WhatsApp، Skype، Email

این سرویس‌ها از رایانش ابری برای دسترسی کاربران به داده‌ها از راه دور استفاده می‌کنند.

 

Zoom

زوم یک پلتفرم نرم‌افزاری مبتنی بر ابر برای کنفرانس‌های صوتی و تصویری است که جلسات را در فضای ابری ذخیره می‌کند. کاربران در هر کجا و هر زمانی که باشند، به این جلسات دسترسی خواهند داشت. به آنها دسترسی داشته باشند. Microsoft Teams یکی دیگر از پلتفرم‌های ارتباطی ابری است که شباهت زیادی به زوم دارد.

 

AWS Lambda

این سرویس به برنامه‌نویس‌ها کمک می‌کند بدون نیاز به تهیه یا مدیریت سرورهای خاص برای کارشان، کدهایشان را اجرا کنند.

 

Cloud CRM

نرم‌افزار CRM اطلاعات مشتریان یک بیزنس را در یک دیتابیس نگهداری یا میزبانی می‌کند و از طریق مرورگر اینترنت قابل دسترسی هستند.

 

نتیجه‌گیری

اگر به خواهیم رایانش ابری را به زبان ساده تعریف کنیم، می‌شود: به قابلیت ارائه خدمات مختلف از طریق اینترنت رایانش ابری می‌گویند. با استفاده از کلود کامپیوتینگ، ذخیره‌سازی و مدیریت داده‌ها ساده‌تر خواهد شد و قابلیت دسترسی به اطلاعات در هر زمان و مکانی امکان‌پذیر است. خدمات ابری می‌توانند عمومی، خصوصی یا ترکیبی باشند و با توجه به سطح خدمات، به صورت رایگان یا پولی در دسترس هستند.

 

سوالات متداول

مفهوم رایانش ابری چیست؟

هر خدمتی است که در آن اینترنت به عنوان میزبان عمل می‌کند، اصطلاح رایانش یا محاسبات ابری را برای توصیف آن به کار می‌برند. در واقع رایانش ابری همان ارائه خدمات مختلف از طریق اینترنت است.

منظور از فرانت اند و بک اند در محاسبات ابری چیست؟

در مبحث رایانش ابری، دستگاه کاربر «فرانت اند» (Front End) نامیده می‌شود که از طریق مرورگر، اینترنت و برنامه‌های نرم‌افزاری به «بک اند» (Back End) یا سرورهای ارائه‌دهنده متصل می‌کند.

این مطلب رو دوست داشتید؟

یک پیشنهاد ویژه

دیکشنری کاربردی مفاهیم کسب و کاری

didar-crm-sale-expert didar-crm-sale-expert

دیدگاهتان را بنویسید

.

  • news subscribe aside

    سه شنبه ها ساعت 9 صبح برای شما هم مقالات آموزشی رایگان ارسال کنم؟