در ادامه درسنامه آموزش تبلیغات به سراغ یکی از معروفترین انواع تبلیغات میرویم. اگر تا به حال هنگام رانندگی، رفتوآمد شهری یا خرید در مراکز تجاری با بیلبوردها، تبلیغات روی اتوبوسها یا تابلوهای شهری مواجه شدهاید، با نمونههایی از تبلیغات محیطی سروکار داشتهاید. کسبوکارها از تبلیغات محیطی برای دستیابی به مخاطبانی استفاده میکنند که در مکانهای جغرافیایی مشخص حضور دارند. این نوع تبلیغات با وجود محدودیتهایی که دارد، همچنان یکی از ابزارهای مؤثر برای افزایش آگاهی از برند و دیدهشدن در مقیاس گسترده محسوب میشود.
در این مقاله تبلیغات محیطی بررسی میکنیم تبلیغات محیطی چیست، چه انواعی دارد، برای چه کسبوکارهایی مناسب است، چه مزایا و چالشهایی دارد و چگونه میتوان اثربخشی آن را سنجید.
تبلیغات محیطی چیست؟
تبلیغات محیطی به هر نوع تبلیغی گفته میشود که مصرفکنندگان خارج از خانه را هدف قرار میدهد. این تبلیغات شامل موارد زیر میشود:
- بیلبوردها
- پوسترها
- تابلوها و علائم
- نمایشگرهای روی ساختمانها
- خودروها
- وسایل حملونقل عمومی
- تبلیغات در مراکز خرید
تبلیغات محیطی بخش مهمی از استراتژیهای تبلیغاتی و بازاریابی هستند و به کسبوکارها امکان میدهند تا به جمعیت گستردهتری خارج از خانه دسترسی پیدا کنند.
تبلیغات محیطی برای چه کسبوکارهایی مناسب است؟
تبلیغات محیطی برای همهی کسبوکارها انتخاب مناسبی نیست. این روش بیشترین بازده را برای کسبوکارهایی دارد که:
- مخاطبان آنها محلی یا شهری هستند.
- هدف اصلیشان افزایش آگاهی از برند است.
- محصول یا خدمت آنها نیاز به تصمیمگیری سریع دارد.
تبلیغات محیطی انتخاب مناسبی است اگر:
- رستوران، کافه، فروشگاه زنجیرهای یا کسبوکار محلی دارید.
- قصد معرفی برند جدید یا افتتاح شعبه دارید.
- کمپینهای کوتاهمدت یا رویدادی اجرا میکنید.
تبلیغات محیطی انتخاب مناسبی نیست اگر:
- فقط به دنبال فروش آنلاین فوری هستید.
- مخاطب شما کاملاً B2B و محدود است.
- به دادههای دقیق و لحظهای برای تصمیمگیری نیاز دارید.
انواع ابزار تبلیغات محیطی
تبلیغات محیطی شامل تبلیغات در مراکز خرید، ایستگاههای مترو یا هر فضای عمومی دیگر بیرون از خانه میشود. نوع تبلیغ محیطی که انتخاب میکنید، به عواملی مانند بودجه شما، مخاطب هدف و مکان موردنظرتان بستگی دارد. انواع تبلیغات محیطی معمولا به دو دسته تقسیم میشوند:
- تبلیغات محیطی سنتی: شامل چاپهای ثابت روی دیوارها، پوسترها یا بیلبوردها.
- تبلیغات دیجیتال خارج از خانه (DOOH): شامل صفحهنمایشهای الکترونیکی و تجربههای واقعیت مجازی یا افزوده (این نوع تبلیغات هزینه بیشتری دارد؛ اما توجه افراد بیشتری را جلب میکند)
انواع مختلف ابزار تبلیغات محیطی را در ادامه جداگانه بررسی خواهیم کرد:
بیلبوردهای ثابت
وقتی صحبت از تبلیغات محیطی میشود، بیلبوردها اولین چیزی هستند که به ذهن ما میآید! این بیلبوردها در اندازههای بزرگ ساخته شده و از فاصله دور قابل مشاهده هستند و اثربخشی خوبی دارند. هزینه نصب بیلبورد با توجه به اندازه و موقعیت آن متفاوت است و معمولا بهصورت ماهانه پرداخت میشود. این تبلیغات کلاسیک در بزرگراهها و خیابانهای شهری نصب میشوند و هنوز هم در جلب توجه مردم مؤثرند.
بیلبوردهای متحرک
تصاویر تبلیغاتی روی کامیونها، اتوبوسها و وسایل نقلیه دیگر، بیلبوردهای متحرک نامیده میشوند. هر تبلیغی که روی وسایل نقلیه متحرک نصب شود، نوعی رسانه محیطی است که نتایج مطلوبی برای بهتر دیدهشدن کسبوکار رقم میزند.
بیلبوردهای دیجیتال
بیلبوردهای دیجیتال در جذب توجه افراد بسیار مؤثر و مزیت اصلی آنها نمایش ویدئوها و انیمیشنهای جذاب است؛ اما باید توجه داشت که هزینه آنها بسیار بالاتر از بیلبوردهای ثابت است و طراحی انیمیشنها یا تصاویر متحرک نیز هزینهبر خواهد بود.
بنرها
پرطرفدارترین شکل بنر تبلیغاتی، بنر روی پایه یا میله است. این بنرها اغلب برای تبلیغ رویدادها در شهرهای بزرگ یا مناطق گردشگری استفاده میشوند. انواع دیگر بنرها و شیوه های نوین تبلیغات محیطی عبارتاند از:
- بنرهای پل: معمولا در کنار پلهای بزرگراههای پرتردد نصب میشوند.
- بنرهای داخلی: در فضاهای شلوغ مثل فرودگاهها، ورزشگاهها یا مناطق عمومی نصب میشوند تا بیشترین توجه را جلب کنند.
- بنرهای ایستاده: روی پایه یا استند نصب شده و غالبا توسط کسبوکارهای کوچک استفاده میشوند.
- بنرهای چراغ برج: در نقاط اصلی شهر نصب میشوند و هنگام روشنشدن چراغها، توجه افراد را جلب میکنند.
تبلیغات حملونقل
تبلیغات روی وسایل حملونقل عمومی، مخاطبان شهری و افراد در حال رفتوآمد را هدف قرار میدهد و از آنجایی که افراد دائما از این وسایل استفاده میکنند، حتما متوجه این تبلیغات خواهند شد.
تبلیغات نقطه فروش
اگر فروشگاه دارید یا محصولات خاصی ارائه میکنید، تبلیغات نقطه فروش راهی عالی برای معرفی محصولات شماست. این نوع تبلیغات شامل تصاویر روی ویترین، بستهبندی محصولات یا تابلوهای داخل فروشگاه شده و فرصت خوبی برای جلب توجه مشتریان به برند شما فراهم میکند.
تبلیغات فروشگاهی
در این نوع تبلیغات، پیام تبلیغاتی روی ویترین یا دیوار فروشگاه قرار میگیرد تا توجه افراد را جلب کند. مشتریان در مراکز خرید با دیدن این تبلیغات، انگیزه بیشتری برای خرید میگیرند.
مبلمان شهری
در مناطق شهری، فضای محیطی بسیار رقابتی است و تبلیغات روی ایستگاههای اتوبوس یا پایانههای شارژ توجه زیادی جلب میکنند و این تبلیغات بهسختی نادیده گرفته میشوند.
تابلوهای محیطی
تابلوهای محیطی بزرگ یا کوچک اطلاعاتی درباره محصولات یا خدمات شما به مخاطبان منتقل میکنند. تابلوهای دیجیتال امکان تغییر محتوا و نمایش اطلاعات متنوع، از جمله پیشنهادات ویژه و بازخورد مشتریان را دارند و برای هدفگیری مخاطبان خاص ایدهآل هستند.
جدول مقایسه انواع تبلیغات محیطی
یک تقلب کوچک برای اینکه بدانید کدام نوع تبلیغات محیطی برای شما مناسب است:
| نوع تبلیغات محیطی |
محل اجرا |
هدف اصلی |
هزینه تقریبی |
مناسب چه کسبوکارهایی است؟ |
مزیت کلیدی |
محدودیت اصلی |
| بیلبورد ثابت |
بزرگراهها، خیابانهای اصلی |
افزایش آگاهی از برند |
متوسط تا بالا |
برندهای عمومی، کمپینهای گسترده |
دیدهشدن بالا و مداوم |
پیام کوتاه و غیرقابل تغییر |
| بیلبورد دیجیتال |
نقاط پرتردد شهری |
جلب توجه سریع |
بالا |
برندهای بزرگ، کمپینهای خلاقانه |
امکان ویدئو و انیمیشن |
هزینه و تولید محتوای گران |
| بیلبورد متحرک |
اتوبوس، کامیون، تاکسی |
پوشش گسترده شهری |
متوسط |
کسبوکارهای محلی و رویدادی |
حرکت در مسیرهای متنوع |
کنترل کمتر بر مخاطب |
| بنرهای محیطی |
پلها، معابر، رویدادها |
اطلاعرسانی سریع |
پایین تا متوسط |
رویدادها، فروشهای کوتاهمدت |
نصب سریع و هزینه کمتر |
عمر کوتاه تبلیغ |
| تبلیغات حملونقل عمومی |
مترو، اتوبوس، BRT |
تکرار پیام |
متوسط |
برندهای مصرفی و شهری |
تماس مداوم با مخاطب |
فضای محدود پیام |
| تبلیغات مراکز خرید |
مالها، پاساژها |
تأثیر در لحظه خرید |
متوسط |
خردهفروشی و FMCG |
نزدیکی به تصمیم خرید |
محدود به یک موقعیت مکانی |
| تبلیغات نقطه فروش (POS) |
داخل فروشگاه |
افزایش فروش |
پایین |
فروشگاهها و برندهای کوچک |
تأثیر مستقیم بر خرید |
دامنه دیدهشدن محدود |
| مبلمان شهری |
ایستگاه اتوبوس، کیوسکها |
دیدهشدن محلی |
متوسط |
کسبوکارهای محلی |
نادیدهگرفته نمیشود |
رقابت شدید در شهرهای بزرگ |
مزایای تبلیغات محیطی
تبلیغات محیطی برای کسبوکارها مزایای زیادی دارد. انعطافپذیری این نوع تبلیغات به تبلیغکنندگان امکان میدهد تا کمپینهایی طراحی کنند که دقیقا با مخاطب هدف آنها سازگار باشد. این نوع تبلیغات نسبتا کمهزینه است و به کسبوکارهای نوپا اجازه میدهد پیام خود را بدون نیاز به وام یا سرمای سنگین، به مخاطبان برسانند. از آنجایی که شرکتهای بزرگ قادر به پرداخت هزینههای بالاتر برای اجاره بیلبوردهای بزرگ یا تبلیغات دیجیتال هستند نیز میتوانند از تبلیغات محیطی استفاده کنند. مزایای دیگر تبلیغات محیطی شامل موارد زیر است:
نرخ دیدهشدن بالا
تبلیغات محیطی در بزرگراههای پرتردد یا نقاط شلوغ مانند ایستگاههای مترو نصب میشوند و نمیتوان بهراحتی آنها را نادیده گرفت. این باعث میشود برند شما بیشتر دیده شود و نرخ تبدیل افزایش یابد.
هزینه پایینتر با بازدهی بالا
نسبت به سایر انواع تبلیغات، تبلیغات محیطی بازده خوبی دارد و گزینهای ایدهآل برای کسبوکارهای نوپا با بودجه محدود است.
هدفگیری دقیق مشتریان
تبلیغات محیطی معمولا در مکانهایی استراتژیک قرار میگیرند که فقط مخاطبان خاصی آنها را میبینند. هدفگیری دقیق باعث افزایش کارایی کمپینهای تبلیغاتی میشود.
دسترسی گسترده
تبلیغات محیطی به کسبوکارها اجازه میدهد تا در مناطق پرتردد مانند بزرگراهها و مناطق تجاری یا تفریحی به طیف وسیعی از مخاطبان دسترسی پیدا کنند.
افزایش آگاهی و شناخت برند
با افزایش دیده شدن، تبلیغات محیطی به ایجاد آگاهی و شناخت برند کمک میکند.
چالشهای تبلیغات محیطی
علیرغم مزایای زیاد تبلیغات محیطی، این روش با برخی محدودیتها و چالشهایی نیز همراه است؛ از جمله:
- تبلیغات تنها برای مدت کوتاهی در معرض دید مخاطب هستند و زمان نمایش محدودی دارند.
- وجود تبلیغات متعدد در یک مکان ممکن است اثرگذاری هر تبلیغ را کاهش دهد و رقابت شدید برای جلب توجه مخاطبان در تبلیغات محیطی وجود دارد.
- افراد پرمشغله و در حال حرکت و در فضاهای شلوغ ممکن است پیام تبلیغ را از دست بدهند.
- سنجش دقیق بازدهی و اثرگذاری تبلیغات محیطی کار راحتی نیست.
اجزای اصلی بازاریابی تبلیغات محیطی
برای موفقیت تبلیغات محیطی، ابتدا باید تحقیق کنید که مخاطبان هدف شما در کجا حضور دارند. علاوه بر آن، تبلیغ شما باید جذاب و تاثیرگذار باشد تا در چند ثانیه در ذهن مخاطب نقش ببندد. چهار جزء اصلی در بازایابی تبلیغات محیطی وجود دارد که به شرح زیر هستند:
- انتخاب مکان مناسب: محل تبلیغ نقش حیاتی در موفقیت کمپین دارد. تبلیغ در جایی که مخاطب هدف شما آن را نبیند، ارزش اقتصادی ندارد.
- خلاقیت در طراحی: جنبه خلاقانه تبلیغ به جلب توجه مخاطب کمک میکند. پیام تبلیغ باید تاثیرگذار و به یادماندنی باشد و در چند ثانیه اثر بگذارد.
- وضوح پیام: پیام تبلیغ باید ساده و واضح باشد. از آنجایی که عابران در حال حرکت هستند، باید بتوانند آن را در چند ثانیه درک کنند.
- دعوت به اقدام (Call to Action): این بخش آخرین قدم است که مخاطب را تشویق میکند یک عمل انجام دهد؛ مانند بازدید از وبسایت یا خرید محصول.
هزینه تبلیغات محیطی چقدر است و به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه تبلیغات محیطی عدد ثابتی ندارد و به عوامل زیر وابسته است:
- موقعیت مکانی (مرکز شهر، بزرگراه، مناطق پرتردد)
- نوع رسانه (بیلبورد ثابت، دیجیتال، حملونقل)
- مدت زمان نمایش
- ابعاد و اندازه تبلیغ
- طراحی و تولید محتوا
بهطور کلی:
- تبلیغات محیطی سنتی هزینه کمتر و اثرگذاری طولانیتر دارد
- تبلیغات دیجیتال محیطی هزینه بالاتر و جلب توجه بیشتر ایجاد میکند
نکته مهم این است که تبلیغات محیطی معمولاً برای برندینگ مقرونبهصرفهتر از فروش مستقیم است.
چگونه اثربخشی تبلیغات محیطی را بسنجیم؟
یکی از چالشهای تبلیغات محیطی، سنجش بازدهی است؛ اما غیرممکن نیست.
روشهای رایج سنجش اثربخشی:
- افزایش جستجوی نام برند در گوگل
- افزایش ترافیک مستقیم وبسایت
- استفاده از URL یا QR Code اختصاصی
- بررسی افزایش مراجعه حضوری در محدوده جغرافیایی تبلیغ
- نظرسنجی از مشتریان جدید
اگر هیچ شاخصی برای سنجش تعریف نکنید، تبلیغات محیطی تبدیل به هزینهی بدون داده میشود.
اشتباهات رایج در تبلیغات محیطی
بسیاری از کمپینهای تبلیغات محیطی بهدلیل همین اشتباهات شکست میخورند:
- شلوغکردن پیام تبلیغ (متن زیاد = پیام نامفهوم)
- انتخاب مکان بدون شناخت مخاطب
- نداشتن دعوت به اقدام واضح
- تقلید از رقبا بدون خلاقیت
- انتظار فروش فوری از یک ابزار برندینگ
تبلیغات محیطی باید ساده، سریع و بهیادماندنی باشد؛ نه توضیحی و پیچیده.
جمعبندی
تبلیغات محیطی یکی از مؤثرترین ابزارهای بازاریابی برای جذب مخاطب در خارج از خانه است. چه از بیلبوردهای ثابت و دیجیتال استفاده کنید، چه از اتوبوسها یا ایستگاههای حملونقل عمومی، هدف اصلی جلب سریع توجه مخاطب و انتقال پیام برند در چند ثانیه است. این نوع تبلیغات به کسبوکارها امکان میدهد در مناطق پرتردد دیده شوند و با خلاقیت و طراحی جذاب، اثرگذاری بیشتری داشته باشند. با رعایت نکات کلیدی مانند انتخاب مکان مناسب، وضوح پیام، طراحی خلاقانه و دعوت به اقدام، تبلیغات محیطی یک سرمایهگذاری مقرونبهصرفه و کارآمد خواهد بود.
سوالات متداول
تبلیغات محیطی چیست؟
تبلیغات محیطی به هر نوع تبلیغی گفته میشود که مخاطبان خارج از خانه را در فضاهای عمومی مانند خیابانها، مراکز خرید و وسایل حملونقل هدف قرار میدهد.
تبلیغات محیطی برای چه کسبوکارهایی مناسب است؟
کسبوکارهای محلی، برندهای شهری، رستورانها، فروشگاهها و کسبوکارهایی که مخاطب محلی دارند، بیشترین بازده را از تبلیغات محیطی میگیرند.
چه نمونههایی از تبلیغات محیطی وجود دارد؟
اتوبوسهای تبلیغاتی، بیلبوردها، ایستگاههای اتوبوس، مراکز خرید و کیوسکها مخاطب را در بیرون از خانه هدف میگیرند.
