در دنیای امروز، برای بهبود عملکرد کارکنان آنها را مورد ارزیابی قرار میدهند. ارزیابی عملکرد کارکنان، یکی از موثرترین روشهایی است که به مدیران شرکتها کمک میکند تا عملکرد کارمندان شرکت خود را ارتقا داده و در نتیجه، روند رشد کسبوکار خود را موثرتر کنند. در این مقاله، به بررسی و معرفی ارزیابی عملکرد کارکنان میپردازیم و نکات مورد نیاز برای ایجاد یک سیستم ارزیابی موفق را مرور خواهیم کرد. برای بالابردن عملکرد کارکنان و بهبود اهداف سازمانی خود، تا انتهای این مقاله ما را همراهی کنید.
ارزیابی عملکرد چیست؟
در یک نظرسنجی مشخص شد، کارکنانی که مورد ارزیابی قرار میگیرند، سطح مشارکت آنها در انجام امور حدود 3.5 برابر بیشتر از افرادی است که ارزیابی نمیشوند. با این وجود، برخی مدیران بررسی و ارزیابی عملکرد موثر بین کارکنان را فرایندی طاقتفرسا میدانند و با انجام آن مشکل دارند. مدیران بر این باورند که انجام این کار ممکن است موجب ترساندن کارکنان شده و عملکرد آنها را ضعیف کند.
برای برطرف کردن چنین مشکلاتی، یک چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان جامع به عنوان یک کلید موثر برای سودمند بودن این فرایند شناخته میشود که برای هر دو طرف، یعنی مدیران و کارمندان شرکت، کارساز خواهد بود.
فرم ارزیابی عملکرد کارکنان، بر اساس معیارهای استاندارد و معتبر، عملکرد کارکنان را مورد بررسی قرار میدهد و به مدیران و متخصصان حوزه منابع انسانی کمک میکند تا بازخوردهای مثبت و سازنده در مورد کارمندان شرکت ارائه داده و زمینههای بهبود آنها را بشناسند. همچنین، با استفاده از این ابزار، مدیران میتوانند اهداف مورد نظر برای دورههای ارزیابی بعدی را نیز تعیین کنند.
عوامل مهم در ارزیابی عملکرد کارکنان
در ادامه به چند مورد از مهمترین مواردی اشاره میکنیم که در ارزیابی عملکرد کارکنان باید مورد توجه قرار گیرند.
استانداردهای عملکرد
این استانداردها باید یک نقش خاص، یکپارچه باشند؛ بدون اینکه ویژگیهای فرد مورد توجه قرار گیرند. اگر فردی با صلاحیت پایینتر کاری انجام میدهد که به استعداد بالایی نیاز دارد، درآنصورت عملکرد فرد باید ارتقا یابد.
اهداف فردی
کارکنان با هم فرق دارند. قرار دادن همه آنها در یک گروه، راه درستی برای مدیریت منابع نیست. مدیر باید افراد بااستعداد را شناسایی کرده و بهترین آنها را انتخاب کند. برای این منظور، تعیین اهداف فردی خاص و دقیق، بهترین راه برای کار در یک محیط پیچیده است.
در نظر گرفتن کل مدت کار
مدیران و سرپرستان معمولا عملکرد کارکنان را برای چند هفته یا چند ماه گذشته در نظر گرفته و ارزیابی میکنند. اما این کار درست نیست. برای ارزیابی عملکرد کارکنان باید تمام مدت همکاری آنها را در نظر بگیرید تا ببینید چه مقدار پیشرفت داشته و یا عملکردشان چقدر بوده است.
انتقاد صادقانه
شخصی در پست مدیریت، ممکن است از زیردستانش انتقاد کند. در اینصورت، توجه داشته باشید که انتقاد شما دقیق و خاص باشد و به کار شخص انتقاد کنید نه خود او. مثلا هیچ وقت درباره ظاهر فرد نظر ندهید، بلکه سعی کنید انتقاد سازنده داشته باشید که موجب بهبود عملکرد کارکنان شود.
مراحل ارزیابی عملکرد کارکنان
ارزیابی عملکرد کارکنان در سازمان، یک فرآیند مفید و ضروری است. برای این منظور باید مراحل زیر را گام به گام پیش بروید.
روش یا فرم ارزیابی مناسب را انتخاب کنید
برای اطمینان از هماهنگی در کل فرآیند اجرا، باید روش ارزیابی مناسبی را انتخاب کنید. برای اطمینان از یک ارزیابی صادقانه، باید منافع کارکنان را از جهات مختلف درنظر بگیرید؛ از جمله اهداف، انسجام و حتی ترس آنها از ارزیابی.
تعیین اهداف ارزیابی
یکی از اولین کارها در فرآیند ارزیابی عملکرد کارکنان، تعیین معیارهایی است که بر آن اساس بتوانید عملکرد کارکنان را بسنجید. اهدافی که تعیین میکنید باید مدیران را در مسیر درست هدایت کنند. همچنین این اهداف باید واقعی و قابل دستیابی باشند. اگر اهداف بلندپروازانه داشته باشید، فقط انگیزه کارکنان را کم میکنید.
بازخورد دادن به کارکنان
دادنِ بازخورد مناسب به کارکنان، بخش مهمی از فرآیند ارزیابی عملکرد کارکنان است. وقتی روی یک سیستم ارزیابی عملکرد کارکنان کار میکنید، مطمئن شوید که تمام افراد دخیل، درک میکنند چه نوع بازخوردی باید به آنها داده شود و حتی چه بازخوردی باید از آنها گرفته شود.
برنامه داشته باشید
همیشه یک برنامه منطقی برای ارزیابی عملکرد کارکنان داشته باشید. مطمئن شوید قبل از شروع ارزیابی، منابع لازم را جع آوری کردهاید و فرآیند را به بخشهای مشخصی تقسیم کنید.
اجرا و بحث
همانطور که فرآیند ارزیابی عملکرد کارکنان را اجرا میکنید، باید بحث و گفتگوی دوطرفهای با کارکنان داشته باشید. معمولا باید این کار را به صورت ملاقات دو نفره انجام دهید و درباره هر هدف و رسیدن به آن صحبت کنید. اینجا میتوانید از کارکنان بخواهید یک خودارزیابی هم داشته باشند.
موارد مهم در تنظیم چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان
پیش از بررسی عملکرد، باید روی مواردی تمرکز کنید که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
اهداف و مقاصد
این مورد مشخص میکند که کارمندان تا چه اندازه در رسیدن به اهداف موردنظر شرکت پیشرفت داشتهاند. در این بررسی، معیارهای مختلفی مانند اهداف فروش، نقاط عطف پروژه یا اهداف پیشرفت و توسعه شخصی دخیل هستند.
پارامترهایی که باید در نظر گرفته شود:
پیشرفت در جهت رسیدن به اهداف و مقاصد
کامل کردن پروژهها و وظایف
توانایی کارکنان در اولویتبندی وظایف و مدیریت زمان به صورت موثر
انعطاف پذیری در مقابل تغییرات در اهداف یا اولویتها
مسئولیتهای شغلی
این مورد در فرم ارزیابی عملکرد کارکنان بررسی میکند که عملکرد کلی کارکنان در مسئولیتهایی که به آنها واگذار شده، چگونه است. در این بررسی، مهارتها، دانش یا وظایف خاصی که به شغل آنها مربوط میشود، مورد بررسی قرار میگیرد.
پارامترهایی که باید در نظر گرفته شود:
کیفیت کار
توجه به جزئیات در انجام وظایف
کارکردن به صورت مستقل یا تیمی
برآوردهکردن انتظارات یا فراتررفتن از آنها
بهرهوری
سطح بهرهوری و بازدهی کارکنان در طول دوره هم در همان فرم ارزیابی عملکرد کارکنان مورد ارزیابی قرار میگیرد.
پارامترهایی که باید در نظر گرفته شود:
داشتن ثبات لازم در رعایت ضربالعجلها
توانایی مدیریت حجم کار
شناسایی فرصتها برای بهبود فرایند کاری
نحوه عملکرد موفق در جلسات
ارتباط
یکی از موارد حیاتی برای کارکنان که در هر بخش مهم است، ارزیابی مهارتهای ارتباطی آنها با دیگر اعضای مجموعه است.
این مورد از چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان ارزیابی میکند که کارمندان تا چه حد توانایی دریافت یا ارائه بازخورد در مقابل همکاران، مشتریان یا مدیران را دارند.
پارامترهایی که باید در نظر گرفته شود:
تمایل به گوشدادن به بازخوردهای دریافتی
پرورش ذهنی برای یادگیری
به دنبال بازخورد برای بهبود عملکرد
اعمال بازخوردها در عمل و رفتار
اهداف سال بعد
این مورد در فرم ارزیابی عملکرد کارکنان بررسی میکند که کارکنان برای دوره ارزیابی بعدی چه اهدافی دارند و انتظارات برای سال بعد را مشخص میکند.
این چک لیست، ابزاری است که برای بررسی عملکرد کارکنان استفاده میشود. چک لیست ارزیابی پس از عملکرد، شامل سوالات و گزینههایی است که کار آنها را از جنبههای مختلف بررسی کرده و روشهای بهبود را مشخص میکند. در ادامه، یک نمونه از چک لیست ارزیابی پس از عملکرد را خواهید دید:
آیا کارمند به اهداف و مقاصد خود دست پیدا کرده است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند از زمان ارزیابی قبلی پیشرفتی در عملکرد خود نشان داده است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند مهارت کافی در انجام وظایف شغلی خود نشان داده است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند مهارت خوبی در مدیریت زمان نشان داده است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند وقتشناس بوده و حضور بهموقع داشته است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند مهارت ارتباطی خوبی داشته است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند با دیگران همکاری خوبی داشته است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند دارای ابتکار عمل و مهارتهای رهبری کافی است؟
بله
خیر
تا حدودی
آیا کارمند نقاط قابل بهبود داشت؟
بله
خیر
اگر بله، کدام حوزهها نیاز به بهبود دارند؟
آیا کارمند حمایت و آموزش کافی در کار خود دریافت کرده است؟
بله
خیر
چه اقداماتی را میتوان انجام داد تا عملکرد کارکنان بهبود پیدا کند؟
به طور کلی، عملکرد کارمند خود را چگونه ارزیابی میکنید؟
عالی
خوب
رضایت بخش
نیاز به بهبود دارد
نقاط قوت و زمینههای پیشرفت و توسعه کارمند کدام است؟
کارمند باید چه اهدافی را برای دوره بعدی ارزیابی عملکرد تعریف کند؟
شرکتها چگونه میتوانند از کارکنان در راستای رسیدن به اهداف خود حمایت کنند؟
آیا بازخورد دیگری وجود دارد که به کارمند ارائه دهید؟
اقدامات لازم پس از ارزیابی
ارائه بازخورد به کارکنان و نشان دادن نقاط قوت و ضعف آنها
در مورد برنامهها و اهداف لازم برای بهبود عملکرد بحث و گفتوگو کنید.
برای اطمینان از پیشرفت، پیگیر کارکنان باشید.
برنامههای عملی را ثبت و مرور کنید.
از ارزیابی انجامشده، بهعنوان یک مبنا برای برنامههای آموزشی و توسعه استفاده کنید.
برای عملکردهای استثنائی پاداش بدهید.
از بازخورد انجامشده برای تصمیمگیریهای آگاهانه و بیطرفانه برای ارتقاء، نقل و انتقالات یا فسخ قرارداد با کارکنان استفاده کنید.
جمعبندی
ارزیابی عملکرد کارکنان به صورت جامع، کمک میکند تا بررسی عملکرد به صورت موثر برای هر دو طرف انجام شود. همچنین، با استفاده از چک لیست با معیارهای مشخص و مناسب، مدیران میتوانند به بهبود عملکرد کارکنان خود کمک زیادی کرده و موارد موردنیاز برای توسعه و رسیدن به اهداف سازمان را تامین کنند.
سوالات متداول
چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان چیست؟
چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان، با توجه به معیارهای استاندارد، عملکرد کارکنان را مورد بررسی قرار میدهد و به مدیران کمک میکند بازخوردهای سازندهای به کارکنان ارائه دهند.
اجزای مهم چک لیست ارزیابی عملکرد کارکنان چیست؟
در این مقاله گفتیم که در بررسی عملکرد کارکنان باید به یک سری موارد توجه ویژهای بکنید؛ از جمله اهداف، مسئولیتهای کاری، بهرهوری، کار تیمی، ابتکار عمل، حرفهای بودن و اهداف سال آینده.
5/5 - (1 امتیاز)
×
یکشنبه نامه های رایگان دیدار!
با بهروزترین و علمی ترین مقالات حوزه فروش و ارتباط با مشتری هر یکشنبه قبل از صرف صبحانه منتظر یک ایمیل خوشمزه از طرف ما باشید
پرسش
بهرهوری کارکنان را چگونه باید بسنجیم؟
پاسخ را نشان بده
پاسخ
توانایی مدیریت کارها شناسایی فرصتها عملکرد موفق در جلسات
سوال را نشان بده
پرسش
مسئولیتهای شغلی کارکنان را با توجه به چه مواردی باید بررسی کنیم؟
پاسخ را نشان بده
پاسخ
کیفیت کارشان توجه به جزئیات برآورده کردن انتظارات
سوال را نشان بده
پرسش
برای بررسی کار تیمی کارکنان، باید چه مواردی را بررسی کنیم؟
پاسخ را نشان بده
پاسخ
اشتیاق برای کمک کردن به همکاران مهارت حل اختلافات حمایت از کارهای تیمی تشویق ارتباط موثر
سوال را نشان بده
پرسش
برای بررسی حرفهای بودن کارکنان باید چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
پاسخ را نشان بده
پاسخ
وقتشناسی کارمند احترام قائل شدن برای فرهنگ سازمانی پایبندی به سیاستهای شرکت
سوال را نشان بده
پرسش
برای اهداف سال بعد، باید چه مواردی را درنظر بگیریم؟
پاسخ را نشان بده
پاسخ
اهداف SMART هماهنگی اهداف کارکنان با اهداف شرکت شناسایی زمینههای رشد تعیین اهداف قابل دسترسی
